Perakende Satış Fişi mi Fatura mı? Farkı Ne?

İki belge de satışı kanıtlar ama kapsamları farklıdır.

Perakende satış fişi, nihai tüketiciye yapılan mal ya da hizmet satışında düzenlenir. Üzerinde satıcının bilgileri, tarih, satılan ürün ve tutar bulunur. Alıcının kimlik bilgisi zorunlu değildir; çünkü fişi alan kişi bu tutarı gider olarak yazmaz, indirim konusu yapmaz.

Fatura ise vergi mükellefi bir alıcıya düzenlenir. Alıcının adı, vergi dairesi ve vergi numarası yazılır. Alıcı, faturadaki KDV'yi indirim konusu yapabilir ve tutarı gider olarak kaydedebilir. Fatura kâğıt olabilir ya da elektronik olarak düzenlenebilir.

Ayrımı belirleyen şey satışın büyüklüğü değil, alıcının kim olduğudur.

• Nihai tüketici: perakende satış fişi, ÖKC fişi ya da istersen fatura.
• Vergi mükellefi işletme: fatura.

İşini büyütmek için kredi alacak, kurumsal müşteriye mal satacak ya da bir devlet ihalesine gireceksin diyelim. Bu durumda fatura düzenlemen gerekir; perakende satış fişi bu işi görmez.

Eskiden basit usuldeki esnaf, esnaf odasından aldığı fatura koçanını elle doldururdu. 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de (sayı 33124, 5. Mükerrer) yayımlanan 589 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği bu tabloyu değiştirdi.

Tebliğe göre e-Arşiv ve e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan basit usul ve işletme hesabı mükellefleri, 1 Ocak 2027'den itibaren tutarına bakılmaksızın tüm faturalarını e-Arşiv olarak düzenleyecek. Bir başka deyişle esnaf odası fatura belgesi, yani koçan, 2027'den itibaren kullanılamayacak.

2026 sonuna kadar ise şu geçerli: vergiler dahil toplam tutarı 3.000 TL'ye kadar olan faturalar hâlâ kâğıt olarak, esnaf odasından alınan fatura belgesiyle düzenlenebilir. Bu sınırı aşan tutarlarda fatura e-Arşiv olmak zorunda.

Bilanço esasına göre defter tutan işletmeler için bu geçiş zaten geride kaldı; onlar 1 Ocak 2026'dan beri tüm faturalarını e-Arşiv olarak kesiyor. Sen basit usuldeysen takvim bir yıl sonrasında işliyor. Geçişin ayrıntıları için 2027 e-Arşiv zorunluluğu sayfasına bakabilirsin.

Perakende satış fişi 2027'de de geçerli mi?

Evet. Yeni düzenleme perakende satış fişini kaldırmıyor. Perakende satış fişi ve ÖKC fişiyle belgelenen satışlar bu kuralın dışında tutuluyor. Esnaf odasından perakende satış fişi almaya ve kullanmaya devam edebilirsin.

Yani 2027'de esnaf için tablo şöyle olacak:

• Nihai tüketiciye satış: perakende satış fişi ya da ÖKC fişi yeterli.
• İşletmeye satış: fatura zorunlu, o da e-Arşiv ya da e-Fatura olarak kesilecek.

Fark burada netleşiyor: fiş tarafında bir kayıp yok, fatura tarafında koçan dönemi kapanıyor.

Kâğıt fatura düzenleyene ve nihai tüketici dışındaki alıcıya her belge için Vergi Usul Kanunu 353. maddesindeki ceza uygulanır. Ceza tutarını burada yazmıyorum; güncel tutar her yıl değişiyor, mali müşavirinden öğrenebilirsin.

Bu yüzden sık yapılan üç hataya dikkat et:

1. İşletme müşteriye fiş kesmek. Müşteri "fiş yeter" dese bile o harcamayı gider yazamaz. Sonradan fatura isterse ikinci kez belge düzenlemiş olursun.
2. Nihai tüketiciye zorla fatura kesmek. Bunda bir yasak yok, istersen tüketiciye de fatura kesebilirsin. Ama karşı tarafın vergi numarası yoksa e-Arşiv fatura olarak düzenlenir.
3. Tutarı 3.000 TL'yi geçen satışta kâğıt koçan kullanmak. 2026 sonuna kadar geçerli olan bu sınırı aşarsan belge geçersiz sayılır.

Bir de şu var: faturayı kestikten sonra müşteriye ulaştırmak sana düşer. Uygulama müşteriye kendiliğinden mesaj göndermez. Faturayı ya da PDF'ini WhatsApp'tan ya da e-postayla sen paylaşırsın. Bunun nasıl yapıldığını faturayı WhatsApp'tan gönderme yazısında anlattım.

Karar vermek için şu üç soruyu sırayla sor.

Alıcı nihai tüketici mi? Evet ise perakende satış fişi kesebilirsin. Karşı taraf kurumsal harcama için belge istiyorsa fatura kes.

Alıcı vergi mükellefi mi? Evet ise fatura zorunlu. Müşteri "fiş yeter" dese bile fatura kesmen gerekir; çünkü yalnızca fatura gider yazılabilir.

Fatura keseceksen hangi tür? Satıcı ve alıcı e-Fatura mükellefiyse e-Fatura, alıcı kayıtlı değilse e-Arşiv düzenlenir. Bu ayrımı e-Fatura ile e-Arşiv fatura farkı yazısında örneklerle açtım.

Örneğin bir mobilya atölyen olduğunu düşün. Bir müşteri kendisi için tek bir sandalye alıyorsa perakende satış fişi yeterli. Aynı sandalyeyi bir kafeye satıyorsan kafe bunu gider yazacağı için fatura kesmen gerekir. Kafe e-Fatura mükellefiyse belge e-Fatura, değilse e-Arşiv olur.

Telefondan fatura keseceksen sıralama şöyle işliyor:

1. Satışı uygulamaya gir ve müşteriyi seç.
2. Müşteri vergi mükellefi ise uygulama e-Fatura mükellefiyetini kendiliğinden sorgular.
3. Sorgu sonuçlanmadan belge kaydedilmez; mükellefse e-Fatura, değilse e-Arşiv hazırlanır.
4. Müşteri nihai tüketici ise proforma fatura düzenleyip PDF olarak paylaşabilirsin.
5. Faturayı kaydettiğinde stok düşer ve cari bakiye güncellenir.
6. Gönderim durumunu (bekleyen, gönderilmiş, hata) aynı ekrandan izleyebilirsin.

Mali müşavirinle konuşurken elinde bu kayıtların olması işini kolaylaştırır.

Perakende satış fişi fatura yerine geçer mi?

Hayır. Perakende satış fişi yalnızca nihai tüketiciye yapılan satışlarda geçerlidir. Faturaya ihtiyaç duyan bir işletme müşterisine fiş kesersen, o müşteri bu tutarı gider olarak gösteremez. Doğru belge faturadır ve kaynağı 589 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği'dir. Kendi durumun için mali müşavirine danış.

Esnaf odasından aldığım fatura koçanını 2027'de kullanabilir miyim?

Hayır. 1 Ocak 2027'den itibaren esnaf odası fatura belgesi kullanılamayacak ve basit usul mükellefler tüm faturalarını e-Arşiv olarak düzenleyecek. 2026 sonuna kadar yalnızca vergiler dahil 3.000 TL'ye kadar olan faturalar kâğıt olarak düzenlenebilir. Bu sınırı aşan tutarlarda belge e-Arşiv olmak zorundadır.

Perakende satış fişi 2027'de kalkıyor mu?

Kalkmıyor. Perakende satış fişi ve ÖKC fişiyle belgelenen satışlar yeni düzenlemenin dışında tutuluyor. Esnaf odasından perakende satış fişi almaya ve kullanmaya devam edebilirsin. Değişen kısım yalnızca fatura tarafıdır.

Nihai tüketiciye fatura kesmek zorunda mıyım?

Zorunda değilsin ama kesebilirsin. Tüketicinin vergi numarası yoksa bu satış e-Arşiv fatura olarak düzenlenir. Bazı müşteriler garanti ya da iade işlemleri için fatura isteyebilir; o durumda talebi karşılarsın.

KDV oranını nasıl belirleyeceğim?

KDV oranı sattığın mal ya da hizmete göre değişir ve mevzuatla belirlenir. Örneğin hesap yaparken örnek oran olarak %20 kullanabilirsin ama kendi işindeki oranı mali müşavirinden teyit etmen gerekir. KDV hesaplama yapmak istersen KDV hesaplama aracına bakabilirsin.

Fatura tarafındaki değişikliğe hazırlanmak için önce hangi belgeyi hangi müşteriye keseceğini netleştir. Ardından 2027 e-Arşiv zorunluluğu sayfasındaki takvime göre kendi tarihlerini işaretle. Telefondan hem proforma hem de e-Arşiv ve e-Fatura kesebilirsin.

Ücretsiz paket süresizdir, kredi kartı istemez: 50 cari, 50 stok ve son 30 günde 100 proforma belge hakkın olur. Resmî fatura tarafına geçmek istersen Pro paket yıllık 6.500 TL + KDV'dir; sınırsız cari, stok ve fatura, e-Fatura ile e-Arşiv gönderimi, gelen faturayı kabul ya da red, e-Arşiv iptali ve yetki seviyeleri bu pakettedir. Her e-belge kontör kullanır ve kontör ayrıca satın alınır; entegratör ücreti yoktur. Ayrıntılar için fiyatlandırma sayfasına bakabilirsin.