Hizmet Faturası: Usta ve Serbest Çalışan İçin Kalem Rehberi

Oğuzhan Genç · Finans Uzmanı · 6 dk okuma

Hizmet faturası, sattığın şeyin bir ürün değil emek ya da işçilik olduğu satışlarda düzenlediğin faturadır. Usta, teknisyen, bakım yapan, danışmanlık veren ya da serbest çalışan biriysen günlük işinin büyük kısmı bu tür faturalarla dönüyor. Bu yazıda hizmet kalemlerini nasıl yazacağını, malzemeyle işçiliği nasıl ayıracağını ve tek bir örnek üzerinden KDV hesabını anlatıyorum. Sonunda da telefon ekranında faturayı kesme adımlarını sırayla veriyorum. Kendi vergi durumun için mali müşavirine danış.

Hizmet faturası ile ürün faturası arasındaki fark

Ürün faturasında sattığın şey bellidir: bir adet mal, bir stok kalemi. Hizmette ise ortada stoktan düşülecek bir mal yoktur; karşılığında yapılan bir iş, harcanan bir süre ya da verilen bir emek vardır. Bu yüzden hizmet satırını yazarken "ne yaptım, ne kadar sürdü, ne kadar ücret alıyorum" sorusuna cevap verirsin.

Pratikte birçok işte ikisi iç içe geçer. Tesisatçı musluğu değiştirirken hem işçilik alır hem musluğu satar. Usta, boyacı ya da teknik servis de çoğu zaman malzeme ve işçiliği tek faturada gösterir. Bu durumda kalemleri ayırman en doğrusu: bir satırda malzeme, bir satırda işçilik. Böylece müşteri neye ne ödediğini görür, sen de sonradan bir itirazda iki kalemi kolayca açıklarsın.

Hizmetin zaman ya da gün bazında satıldığı işlerde miktar sütununa saat veya gün yazabilirsin. Kâğıt faturada bunu açıklama alanına yazmak gerekirken, uygulamada miktar alanını doğrudan kullanabilirsin. Ürün tarafını merak ediyorsan stok takipli fatura programı nasıl çalışır yazısında malzemeyi stokla eşleştirmenin mantığını anlatmıştım.

Serbest kalem ne demek?

Serbest kalem, stokta kayıtlı olmayan bir satır açıp adını ve tutarını kendin yazman demektir. Hizmet kalemlerinin çoğu böyle yazılır. "Kombi bakımı", "fayans işçiliği", "elektrik tesisatı onarımı", "danışmanlık ücreti" gibi ifadeler stok kartı gerektirmez. Kalemin adını yazarsın, adedini ve birim fiyatını girersin, satır toplamı kendiliğinden hesaplanır.

Serbest kalem yazarken açıklamayı kısa ve ölçülebilir tut. "Genel işçilik" gibi ifadeler hem müşteriye hem mali müşavirine fazla şey anlatmaz. "Banyo fayans işçiliği, 12 metrekare" ya da "Kombi yıllık bakım, 1 adet" gibi satırlar hem faturayı anlaşılır kılar hem de sonradan itiraz gelirse elini güçlendirir.

Hizmet faturası kalemlerini adım adım yaz

Aşağıdaki sıra, tek bir hizmet satışını faturaya dökerken izleyebileceğin yolu gösteriyor. Sektörüne göre bazı adımlar birleşebilir, bazıları birkaç satıra bölünebilir.

  1. İşi tarif et. Yaptığın işi müşterinin anlayacağı dille yaz. Teknik terim kullanacaksan yanına parantezle sade karşılığını ekle.
  2. Miktarı belirle. Adet, saat, gün ya da metrekare. Birimini satırda açıkça göster.
  3. Birim fiyatı gir. Anlaştığın ücreti yalnız satış fiyatı olarak yaz; KDV'yi ayrı hesapla.
  4. Malzemeyi ayrı satır yap. Kullandığın malzeme varsa işçilikten ayrı, kendi birim fiyatıyla yaz.
  5. Açıklama alanını kullan. İşin yeri, tarihi ya da kapsamı gibi bilgileri buraya ekle.
  6. Toplamı ve KDV'yi kontrol et. Satır toplamları ile genel toplamın tuttuğunu gözle bir kez doğrula.

Bu sırayı her faturada aynı şekilde uygularsan kalem yazma alışkanlığın oturur ve fatura kesmek dakikalar içinde biter. Faturanın zorunlu alanlarını hatırlamak için faturada bulunması gereken bilgiler yazısına göz atabilirsin.

Küçük bir hesap örneği

Diyelim ki bir banyo tadilatında 12 metrekare fayans işçiliği yaptın ve malzemeyi de sen aldın. Faturayı iki satırda kesiyorsun. Fayans işçiliği için metrekare birim fiyatını örneğin 500 TL, malzeme için ise örneğin 4.000 TL yazdın.

  • Fayans işçiliği: 12 metrekare x 500 TL = 6.000 TL
  • Malzeme: 1 x 4.000 TL = 4.000 TL
  • Ara toplam: 10.000 TL
  • KDV (örnek oran %20): 2.000 TL
  • Genel toplam: 12.000 TL

Buradaki %20 yalnızca örnek bir orandır. KDV oranı sattığın mal veya hizmete göre değişir ve mevzuatla belirlenir; senin uygulayacağın oranı mali müşavirinden teyit et. Oranı kendin hesaplamak istersen KDV hesaplama sayfası işini görür.

Sık yapılan üç hata

İlk hata, malzemeyi işçiliğin içine gizleyip tek satırda toplamak. Müşteri sonradan "bu tutar neyin karşılığı" diye sorduğunda açıklamak zorlaşır. İkinci hata, KDV'yi satır fiyatına çoktan ekleyip bir kez daha eklemek. Birim fiyatı KDV hariç yaz, oranı sistemin hesaplamasına bırak. Üçüncü hata ise açıklamayı boş bırakmak. Özellikle tekrar eden müşterilerde hangi işin hangi faturaya ait olduğu karışabilir; birkaç kelimelik açıklama bunu önler.

Alıcı kim ve hangi belge türü çıkar?

Hizmeti kime kestiğin, belgenin türünü belirler. Müşteri bir işletmeyse ve e-Fatura mükellefiyse belge e-Fatura olarak düzenlenir. Müşteri e-Fatura mükellefi değilse ya da nihai tüketiciyse e-Arşiv olur. İkisinin ayrımını e-Fatura ile e-Arşiv fatura farkı yazısında ayrıntılı anlatmıştım.

Telefondan fatura keserken müşteriyi seçtiğin anda uygulama e-Fatura mükellefiyetini sorgular. Sorgu netleşmeden kayıt yapılmaz; mükellefse e-Fatura, değilse e-Arşiv oluşur. Bu kontrol, yanlış belge türüyle fatura kesme riskini ortadan kaldırır.

Kâğıt koçanla iş gören bir esnafsan geçiş takvimini erken planlamak işini kolaylaştırır. 2027 itibarıyla basit usul ve işletme hesabı mükellefleri için kâğıt dönemi kapanıyor; o tarihten sonra her hizmet satışı e-Arşiv olarak düzenlenecek. Öncesinde hazırlık yapmak isteyenler için e-Arşive nasıl geçilir yazısında adım adım yolu verdim; ayrıntılı takvim de 2027 e-Arşiv zorunluluğu sayfasında duruyor.

Faturayı müşteriye nasıl ulaştırırsın?

Faturayı kesmek işin yarısı. Diğer yarısı, belgeyi müşteriye ulaştırmak. Uygulamada fatura PDF olarak oluşur ve WhatsApp ya da e-posta ile paylaşılır. Müşteriye otomatik hatırlatma ya da mesaj gitmez; paylaşımı senin yapman gerekir. Bu adımı ihmal etme, çünkü işin bittiğini müşteriye gösteren şey çoğu zaman eline geçen faturadır. Paylaşım sırasında dikkat edilecek noktaları faturayı WhatsApp'tan gönderme yazısında anlatmıştım.

Usta ve serbest çalışan için sektöre özel kalemler

Aynı rehber herkese uyar ama her mesleğin kendine has kalemleri vardır. Aşağıdaki sektör sayfalarında o işin tipik fatura satırlarını ve örneklerini bulabilirsin:

  • Tadilat ustası faturası: metrekare işçiliği ve malzeme ayrımı.
  • Tesisatçı ve elektrikçi faturası: çağrı ücreti, parça ve işçilik.
  • Teknik servis faturası: bakım, onarım ve yerinde servis kalemleri.
  • Oto servis faturası: işçilik saati ve yedek parça.

Serbest çalışan biriysen, örneğin bir tasarımcı ya da danışmansan, kalemlerin daha çok süreye ve iş kapsamına dayanır. Bu durumda "proje danışmanlığı, 1 adet" gibi bir satıra açıklama olarak dönem ve kapsam yazman yeterli olur. Fiyatı önceden müşteriye bildirmek istersen resmî fatura yerine geçmeyen bir proforma hazırlayabilirsin; ayrımı proforma fatura nedir yazısında bulabilirsin.

Sık Sorulan Sorular

Hizmet faturası nasıl kesilir?

Önce müşteriyi seçip belge türünü netleştir. Sonra hizmet satırını serbest kalem olarak ekle, miktarı ve birim fiyatı gir. Malzeme varsa ayrı satır aç. KDV'yi sistem hesaplar; kontrol edip faturayı oluştur ve PDF olarak müşteriyle paylaş.

Hizmet faturasında KDV oranı kaçtır?

Oran, sattığın mal veya hizmetin türüne göre değişir ve mevzuatla belirlenir. Tek bir oranı her hizmete uygulayamazsın. Kendi işine uygulanacak oranı mali müşavirinden teyit etmen en doğrusu.

Hizmet faturası ücretsiz kesilebilir mi?

Ücretsiz pakette e-Fatura ve e-Arşiv dahil fatura kesme açıktır; cari, stok ve fatura sayısında sınır yoktur. Kayıt olmadan misafir modunda da başlayabilir, demo hesapla örnek verileri inceleyebilirsin.

Malzeme ve işçilik tek faturada gösterilebilir mi?

Evet. İki ayrı satır açıp birine malzemeyi, diğerine işçiliği yazman yeterli. Bu ayrım hem müşteriye hesabı anlaşılır kılar hem de sonradan gelen sorularda işini kolaylaştırır.

Faturayı telefondan kesmek için ne gerekir?

İşlem iOS ve Android uygulamasında, webde ve masaüstünde aynı hesapla yapılır. Web ve mobil bulut tabanlıdır, internet gerekir; Windows ve macOS masaüstü uygulaması internet olmadan da çalışır.

Bu adımları telefondan uygula

Faturayı yazmanın özü üç şeye dayanıyor: işi doğru tarif etmek, malzemeyle işçiliği ayırmak ve KDV'yi doğru oranla bırakmak. Bunları bir kez alışkanlık haline getirdikten sonra fatura kesmek dakikalar sürüyor. Adımları telefonundan uygulamak için [Telefondan Fatura](/) ana sayfasından başlayabilirsin; paketleri karşılaştırmak istersen fiyatlandırma sayfasına göz at.

Ücretsiz paket süresizdir ve kredi kartı istemez; cari, stok ve fatura sınırsızdır, e-Arşiv ile e-Fatura dahildir. Gelişmiş raporlar, yetki seviyeleri (rol yönetimi), öncelikli destek ve stok fotoğrafı ekleyen Pro paket ise yıllık 6.500 TL + KDV. Hangi pakette olursan ol, işlemlerinin vergi tarafını mali müşavirine danışmayı ihmal etme.

Tüm yazılar